Naučni osvrt na tri decenije Dejtonskog mirovnog sporazuma

Datum obavijesti: 24. 06. 2026

U Akademiji nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine promoviran je zbornik radova „Trideset godina Dejtonskog mirovnog sporazuma: dosezi u izgradnji mira i funkcionalne države“, nastao kao rezultat međunarodne naučne konferencije održane u novembru prošle godine, u organizaciji Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine i Univerziteta u Sarajevu. Promociju Zbornika svojim prisustvom podržala je i savjetnica federalne ministrice obrazovanja i nauke/znanosti Belma Trajkov.

Publikacija okuplja radove domaćih i međunarodnih naučnika koji su kroz interdisciplinarni pristup analizirali tri decenije provođenja Dejtonskog mirovnog sporazuma, njegove rezultate u očuvanju mira i izgradnji institucija, ali i izazove koji i dalje utiču na funkcionalnost države, ekonomski razvoj i proces evropskih integracija Bosne i Hercegovine.

Govoreći na promociji, akademik Mirko Pejanović istakao je da je na međunarodnoj naučnoj konferenciji učestvovao 21 naučni istraživač, među kojima je bilo i sedam istraživača iz inostranstva, te da su njihovi radovi objedinjeni u zborniku koji je predstavljen javnosti. Dodao je da su istraživači ponudili i niz prijedloga i ideja o budućoj ulozi Ureda visokog predstavnika i međunarodne zajednice u Bosni i Hercegovini, te da je konferencija rezultirala preporukama sistematizovanim u pet tematskih cjelina, koje su u cijelosti objavljene u zborniku.

O ustavnim izazovima i mogućnostima reforme govorio je prof. dr. Kasim Trnka, istakavši da je Dejtonski mirovni sporazum uspješno zaustavio rat, ali da je istovremeno ostavio niz demokratskih i institucionalnih nedostataka koji opterećuju funkcionisanje države.

Dopisni član ANUBiH Fikret Čaušević predstavio je analizu ekonomskog razvoja Bosne i Hercegovine u periodu od 1995. do 2025. godine, te upozorio da razvojne potencijale zemlje i dalje ograničavaju politička nestabilnost, institucionalne blokade, nedovoljna ulaganja u istraživanje i razvoj te negativni demografski trendovi izazvani intenzivnim iseljavanjem stanovništva.

Tokom promocije istaknuto je da zbornik predstavlja vrijedan doprinos naučnom razumijevanju jednog od najvažnijih perioda savremene historije Bosne i Hercegovine. Radovi okupljeni u ovom izdanju, zajedno s preporukama proisteklim iz međunarodne naučne konferencije, nude naučno utemeljene smjernice za jačanje mira, demokratskih institucija, ekonomskog razvoja i evropske perspektive Bosne i Hercegovine.

Zbornik radova dostupan je i u digitalnoj formi na web stranici Akademije nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine.

Galerija